Szkody łowieckie

Tryb postępowania przy ustalaniu wysokości należnego odszkodowania reguluje rozporządzenie Ministra ds. środowiska z 8 marca 2010 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu skód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (DzU nr 45, poz. 272).

Zgodnie z powołanym aktem wykonawczym, oszacowania szkody, na każdym etapie postępowania, dokonują upoważnieni przedstawiciele dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego informuje właściwego miejscowo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz właściwą terytorialnie izbę rolniczą o osobach uprawnionych do przyjmowania zgłoszeń szkód wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny w uprawach i płodach rolnych.

Osoba poszkodowana (właściciel lub posiadacz gruntu) powinna zgłosić szkodę osobie wskazanej uprzednio przez koło łowieckie bądź zarządcę obwodu łowieckiego. Dla ważności tej czynności wymagana jest forma pisemna.

 

Rozporządzenie wskazuje na dwa terminy zgłoszenia szkód łowieckich – w zależności od tego gdzie wystąpiły :
1. szkoda w uprawach i płodach rolnych – w terminie 3 dni od dnia jej stwierdzenia.
2. Szkoda wyrządzona w sadach – w terminie 14 dni od dnia jej powstania. Jednocześnie zgłaszający zobligowany jest do określenia w zgłoszeniu liczby uszkodzonych drzew.

W wyniku zgłoszenia szkody łowieckiej, upoważnieniu przedstawiciele dzierżawcy - „szacujący" - dokonują wstępnego oszacowania szkody, zwanego oględzinami, w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia szkody łowieckiej.
O terminie oględzin dzierżawca (zarządca) obowiązany jest poinformować poszkodowanego nie później niż na 2 dni przed ich dokonaniem, a za porozumieniem stron – w terminie krótszym.

Podczas oględzin ustala się:
1. gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę
2. rodzaj, stan i jakość uprawy
3. szacunkowy obszar uprawy, która została uszkodzona
4. szacunkowy procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze.

Oględzin nie dokonuje się w przypadku szkód łowieckich:
1. w płodach rolnych;
2. wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach;
3. w uprawach, jeżeli szkoda postała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem uszkodzonej uprawy lub w jego trakcie.

Po dokonaniu oględzin następuje ostateczne szacowanie szkód. Ostatecznemu szacowaniu podlegają straty ilościowe i jakościowe powstałe w wyniku uszkodzenia lub zniszczenia uprawy lub płodów rolnych.
O terminie ostatecznego szacowania szkód dzierżawca (zarządca) obowiązany jest poinformować poszkodowanego nie później niż na 2 dni przed ich dokonaniem, a za porozumieniem stron – w terminie krótszym.

Ostatecznego szacowania szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania dokonuje się:
1. najpóźniej na dzień przed sprzętem uszkodzonej lub zniszczonej uprawy,
2. w przypadku uszkodzonego lub zniszczonego płodu rolnego – w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia szkody.
3. W przypadku szkody wyrządzonej przez dziki na łąkach i pastwiskach – jedynie gdy: a) szkoda została wyrządzona poza okresem wegetacyjnym – przed rozpoczęciem wegetacji w kolejnym roku, w terminie umożliwiającym doprowadzenie uszkodzonego obszaru do stanu pierwotnego;
b) w okresie wegetacyjnym – w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem.

Poszkodowany jest obowiązany powiadomić szacującego o terminie planowanego sprzętu, w formie pisemnej, w terminie 7 dni przed zamierzonym sprzętem.

Podczas ostatecznego oszacowania szkody ustala się:
1. gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę;
2. rodzaj uprawy lub płodu rolnego;
3. stan i jakość uprawy lub jakość płodu rolnego;
4. obszar całej uprawy lub szacunkową masę zgromadzonego płodu rolnego;
5. obszar uprawy, która została uszkodzona lub szacunkową masę uszkodzonego płodu rolnego;
6. procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze;
7. Plon z 1 ha lub szacunkową masę uszkodzonego płodu rolnego;
8. rozmiar szkody;
9. wysokość odszkodowania.

Nieuprzątnięcie płodów z uszkodzonej uprawy po dokonaniu ostatecznego szacowania szkody wyklucza możliwość ponownego szacowania szkody w przypadku dalszego zwiększania się szkody. Jednakże, jeżeli nieuprzątnięcie to spowodowane było warunkami atmosferycznymi, szacowanie to jest możliwe za porozumieniem stron. Jednakże, nie później niż w terminie 7 dni od dnia ostatecznego szacowania szkody.
O terminie ponownego szacowania szkody dzierżawca (zarządca) obowiązany jest poinformować poszkodowanego nie później niż na 2 dni przed ich dokonaniem, a za porozumieniem stron – w terminie krótszym.

Wypłata odszkodowań dokonywana jest przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, w terminie 30 dni od dnia sporządzenia protokołu ostatecznego oszacowania szkody (albo od dnia sporządzenia protokołu z ponownego szacowania szkody, o ile szacowanie takie miało miejsce).

Protokół i pełnomocnictwo.

Z oględzin, ostatecznego szacowania szkody oraz ponownego szacowania szkody szacujący sporządza protokół, który podpisują:
1. szacujący
2. poszkodowany albo jego pełnomocnik
3. przedstawiciel właściwej terytorialnie izby rolniczej (jeżeli był obecny)

Jeżeli poszkodowany jest nieobecny albo odmawia podpisania protokołu, szacujący obowiązany jest zamieścić o tym informację w protokole z podaniem przyczyny braku podpisu.
Poszkodowany ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu.
Poszkodowany nie ma obowiązku uczestniczyć w oględzinach, ostatecznym szacowaniu szkody oraz w ponownym szacowaniu szkody, jednakże jego nieobecność nie wstrzymuje wykonania tych czynności. Przy szacowaniu uczestniczyć może pełnomocnik poszkodowanego (pełnomocnictwa udziela się na piśmie) oraz przedstawiciel włąściwej terytorialnie izby rolniczej – na żądanie strony.

Ustawodawca taksatywnie wyszczególnił przesłanki, uniemożliwiające uzyskanie odszkodowania, art. 48 ustawy Prawo łowieckie głosi, iż odszkodowanie nie przysługuje:

1) osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa jako deputaty rolne na gruntach leśnych;

2) posiadaczom uszkodzonych upraw lub płodów rolnych, którzy nie dokonali ich sprzętu w terminie 14 dni od dnia zakończenia okresu zbioru tego gatunku roślin w danym regionie, określonym przez sejmik województwa w drodze uchwały;

3) posiadaczom uszkodzonych upraw lub plonów rolnych, którzy nie wyrazili zgody na budowę przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego urządzeń lub wykonywanie zabiegów zapobiegających szkodom

4) za szkody nie przekraczające wartości 100kg żyta w przeliczeniu na 1 hektar uprawy

5) za szkody powstałe w płodach złożonych w sterty, stogi i kopce, w bezpośrednim sąsiedztwie lasu;

6) za szkody w uprawach rolnych założonych z rażącym naruszeniem zasad agrotechnicznych