Często zdarza się, że koła łowieckie, w ramach ochrony pól przed szkodami, grodzą grunty rolne na swój koszt. Ogrodzenie takie jest własnością koła, jednakże zostaje oddane do użytku rolnikowi. Warto więc wiedzieć jakie prawa i obowiązki względem rzeczy ma jej użytkownik, a jakie jej właściciel oraz w jaki sposób je egzekwować. Sprawa, z pozoru błaha, nabiera na znaczeniu w przypadku nieporozumień na linii rolnik – myśliwi. Koła łowieckie powinny w odpowiedni sposób zabezpieczać swoje interesy i mienie. Zdarzają się bowiem przypadki, że użytkownik nie dba o powierzoną mu rzecz.

Warto wiedzieć, że opisana powyżej sytuacja ma swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa, a więc takie „pożyczenie" komuś swojej rzeczy warto uregulować w odpowiedni sposób.

 Czym jest użytkowanie?

Z użytkowaniem mamy do czynienia, gdy osoba trzecia korzysta z rzeczy cudzej za pozwoleniem właściciela tej rzeczy. Przepisy regulujące zagadnienia związane z użytkowaniem znajdują się w Kodeksie cywilnym i regulowane są w art. 252 – 284 kodeksu. Najważniejszymi aspektami użytkowania, w tym przypadku, są obowiązki stron (właściciela i użytkownika i wygaśnięcie tego prawa.

Przede wszystkim to użytkownik ponosi ciężary, a właściciel nie ma obowiązku ponosić nakładów na rzecz obciążoną użytkowaniem. Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. Czyli jeśli uprawa ogrodzona jest np. siatką, w której pojawiła się dziura – obowiązek naprawienia jej spoczywa na rolniku. Pojawia się pytanie czym jest „zwykłe korzystanie z rzeczy". Jest to kwestia sporna, ale można przyjąć, że jest to takie korzystanie, które nie odbiega od normy, czyli zgodne z naturą i przeznaczeniem rzeczy.

Jeśli użytkownik nie dokona naprawy rzeczy, napraw takich może dokonać właściciel. Warto zaznaczyć, że właściciel ma prawo żądać od użytkownika zwrotów kosztów takiej naprawy. Wracając, więc do przykładu dziury w ogrodzeniu – jeśli rolnik nie dokonuje napraw koło łowieckie może naprawić je na swój koszt i zwrócić się do rolnika o zwrot kosztów (regres).

Należy jednak pamiętać, że sytuacja taka ma dwie strony – jeśli użytkownik dokonał nakładów do których obowiązany był właściciel również może żądać zwrotu poniesionych kosztów.
Jako bardziej wyrazisty przykład do zobrazowania tych sytuacji można podać remont budynku. - najemca powinien dokonywać napraw bieżących np. wymiana kranu, właściciel zaś zobowiązany jest do pokrycia kosztów remontu kapitalnego budynku.

Użytkowanie może być ustanowione dożywotnio lub na czas oznaczony. Należy zaznaczyć, że w przypadku pominięcia w umowie oznaczenia okresu użytkowania użytkowanie takie wygasa dopiero ze śmiercią osoby fizycznej.
Dodatkowo użytkowanie może być odpłatne, jeśli taka jest wola stron.

Użytkowanie wygasa w przypadkach: upłynięcia terminu wskazanego w umowie albo wraz ze śmiercią użytkownika, w razie zrzeczenia się użytkowania przez użytkownika, w przypadku konfuzji (sytuacja, w której użytkownik staje się właścicielem rzeczy, czyli gdyby rolnik odkupił od koła ogrodzenie) oraz w razie niewykonywania użytkowania przez lat 10 (w zasadzie nie będzie to miało zastosowania do sprawy ogrodzenia).
Wygaśniecie użytkowania stwarza obowiązek zwrotu rzeczy (oprócz przypadku wspomnianej konfuzji). Zgodnie z art. 262 k.c. użytkownik obowiązany jest zwrócić rzecz właścicielowi w takim stanie, w jakim powinna znajdować się stosownie do przepisów o wykonywaniu użytkowania (zgodnie z art. 256 k.c. użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki). Innymi słowy, należy mieć na uwadze, że rzeczy mają tendencję do zużywania się. Ustawodawca jednakże rozgranicza „prawidłowe zużycie rzeczy" od „nieprawidłowego". Wracając do przykładu ogrodzenia – rolnik zwracając ogrodzenie powinien zwrócić je w stanie kompletnym i potocznie mówiąc rzecz ta powinna być „zadbana".

Co w przypadku zniszczenia przez użytkownika rzeczy?

W przypadku zniszczenia rzeczy przez użytkownika jej właściciel ma prawo do odszkodowania. W ciągu roku od dnia zwrotu przez użytkownika rzeczy właścicielowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy.
Jeśli więc rzeczone ogrodzenie zostanie zwrócone w złym stanie koło łowieckie ma prawo do żądania naprawienia szkody przez rolnika.

Kodeks cywilny nie nakłada obowiązku zachowania formy pisemnej umowy użytkowania. Forma taka jest jednakże zalecana z punktu widzenia dowodowego.

Zdaje się, że użytkowanie jest wygodną i przejrzystą formą stosunków pomiędzy kołem łowieckim a rolnikiem. Daje ono podstawowe wytyczne praw i obowiązków stron chroniąc interesy właściciela, który wyzbywa się władztwa nad rzecza na rzecz drugiego podmiotu, który ma korzyść z korzystania z rzeczy.