Do Trybunalu Konstytucyjnego wpłynął wniosek, złożony w dniu 11 marca 2014 r. przez Prokuratora Generalnego, w sprawie stwierdzenia zgodności wskazanych przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, z przepisami ustawy Prawo łowieckie oraz z Konstytucją (sygn. U3/14).

       Organ wykazuje, iż § 2 pkt 14a – 14d, § 3, § 4, § 5 ust. 1a, § 6, § 7 ust. 1 § 12, § 18, § 21, § 21a, § 22 ust. 1, § 25, § 26, § 27 ust. 1, oraz § 35 rozporządzenia są niezgodne z art. 43 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie oraz z art. 95 ust. 1 Konstytucji.
W uzasadnieniu organ wskazuje, iż przedmiotowe rozporządzenie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 43 ust. 3 Prawa łowieckiego – ustawodawca nie upoważnił organu władzy wykonawczej do określenia w drodze rozporządzenia dopuszczalnych w Polsce rodzajów polowań, zasad wykonywania polowania ani, innych szczególnie, warunków wykonywania polowania.
       Delegacja ustawowa jest czynnością konwencjonalną polegającą na przekazaniu przez organ ustawodawczy kompetencji do uregulowania pewnej materii organom wykonawczym państwa. Zakres oraz sposób udzielania delegacji ustawowej normuje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w spawie „Zasad techniki prawodawczej" z dnia 20 czerwca 2002 r. Zgodnie z powołanym aktem, zakres spraw przekazywanych do uregulowania w rozporządzeniu określa się w sposób precyzyjny. Określenie tych spraw nie może być ogólnikowe (np. „organ określi szczegółowe zasady...").
       Akt wykonawczy, jakim jest rozporządzenie, jest to akt normatywny wydawany przez organy władzy wykonawczej na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawę oraz w celu jej wykonania. Akt wykonawczy pełni wobec ustawy rolę służebną (może regulować wyłącznie sprawy przekazane do unormowania w upoważnieniu, a więc nie może przekraczać zakresu tych spraw) i jest z nią powiązany funkcjonalnie (służy wykonaniu ustawy i jest powiązany z jej treścią) oraz kompetencyjnie (może być wydany jedynie gdy ustawa do tego upoważnia). Akt wykonawczy nie może zmieniać ani modyfikować treści norm zawartych w ustawie (więcej na ten temat: S. Wronkowska, Podstawowe pojęcia prawa i prawoznawstwa, s. 43.) W rozporządzeniu zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). W akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.
       Przekroczenie delegacji ustawowej natomiast polega na wykroczeniu organu wydającego akt poza sprawy przekazane mu do uregulowania przez ustawodawcę.


Wskazane przez organ przepisy dotyczą kolejno:

1. Art. 95 ust. 1 Konstytucji – „władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat".
2. Art. 43 ust. 3 Prawo łowieckie – „Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii Polskiego Związku Łowieckiego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki wykonywania polowania oraz znakowania, o którym mowa w art. 42c, wzór upoważnienia do wykonywania polowania indywidualnego, wzór książki ewidencji pobytu na polowaniu indywidualnym, uwzględniając istniejące polskie zwyczaje łowieckie oraz kierując się troska o bezpieczeństwo osób i mienia" (art. 42c. Osoba prowadząca punkt skupu obowiązana jest oznakować tusze: łosi, jeleni, danieli, muflonów, saren i dzików bezpośrednio po dostarczeniu przez uprawnionego do wykonywania polowania pozyskanej zwierzyny).
4. § 2 pkt 14a – 14d – 14a. polowaniu indywidualnym - rozumie się przez to polowanie wykonywane przez jednego myśliwegodziałającego niezależnie od innych myśliwych znajdujących się w tym samym obwodzie łowieckim oraz polowanie na drapieżniki przy stogach i norach, wykonywane przez więcej niż jednego myśliwego z udziałem podkładacza z psem, oraz polowanie na ptactwo, w którym współpracuje ze sobą nie więcej niż trzech myśliwych korzystających z psa;

14b. polowaniu przy stogach - rozumie się przez to polowanie na drapieżniki z udziałem psów, na którym myśliwi zajmują stanowiska przy stogach i oddają strzały wyłącznie do zwierzyny odchodzącej od stogów;

14c. polowaniu zbiorowym - rozumie się przez to polowanie wykonywane z udziałem co najmniej dwóch współdziałających ze sobą myśliwych albo myśliwego i naganiacza, zorganizowane przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, prowadzone przez prowadzącego polowanie; polowaniem zbiorowym nie jest poszukiwanie postrzałka, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 i 3;

14d. polowaniu zbiorowym z ambon - rozumie się przez to polowanie zbiorowe, na którym myśliwi zajmują stanowiska wyłącznie na ambonach umożliwiających oddanie strzału z wysokości co najmniej 2 m (odległość od powierzchni gruntu do podłogi w ambonie) i na którym każde pędzenie rozpoczyna się i kończy o czasie wyznaczonym przez prowadzącego polowanie.
5. § 3 – 1. Do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów; magazynek broni samopowtarzalnej może zawierać najwyżej dwa naboje.
2. Polowanie na zwierzynę grubą odbywa się, z zastrzeżeniem ust. 3, wyłącznie z użyciem myśliwskiej broni palnej o lufach gwintowanych i kalibrze minimum 5,6mm oraz stosowanych do niej naboi myśliwskich z pociskami półpłaszczowymi, które w odległości 100 m od wylotu lufy posiadają energię nie mniejszą niż:
2 500 J przy polowaniu na łosie;2 000 J przy polowaniu na jelenie, daniele, muflony i dziki;1 000 J przy polowaniu na sarny, dziki warchlaki i drapieżniki.
2a. Do wykonywania polowania nie można używać broni czarnoprochowej.
3. Na zwierzynę, o której mowa w ust. 2, z wyjątkiem łosi i jeleni byków, dopuszcza się polowanie z broni o lufach gładkich, z użyciem myśliwskich naboi kulowych.
4. Do wykonywania polowania na zwierzynę drobną, z zastrzeżeniem ust. 5, używa się wyłącznie myśliwskich naboi śrutowych ze śrutem o średnicy do 4,5 mm.
5. Na drapieżniki poluje się używając myśliwskich naboi kulowych wymienionych w ust. 2 i 3, myśliwskich naboi śrutowych wymienionych w ust. 4 lub naboi myśliwskich z pociskami pełnopłaszczowymi.
6. § 4 – Do wykonywania polowania dopuszcza się używanie wyłącznie urządzeń optycznych, w których obraz celu powstaje w świetle naturalnym i nie jest przetwarzany przez urządzenia elektroniczne, przy czym znak celowniczy w urządzeniu optycznym może być podświetlany. Urządzenie optyczne może zawierać dalmierz.
2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy lornetek używanych do obserwacji.
3. Dopuszcza się dochodzenie postrzałka z użyciem sztucznego źródła światła, nieprzytwierdzonego do broni.
7. § 5 ust. 1a – „polowanie na zające może odbywać się wyłącznie jako polowania zbiorowe, z uwzględnieniem § 35.
8. § 35 - Polowanie na zające odbywa się przy udziale co najmniej sześciu myśliwych z uwzględnieniem dodatkowo następujących warunków:
1. pędzenie odbywa się bez udziału psów;
2. myśliwi są rozstawieni na linii wzdłuż jednego z boków miotu i na flankach, a naganka jest rozstawiona naprzeciwko tej linii;
3. na flance nie może znajdować się więcej niż dwóch myśliwych.
9. § 6 – 1. Podczas polowania nie strzela się do:
1. licówki;
2. zwierzyny przy paśnikach, lizawkach, pasach zaporowych oraz punktach stałego dokarmiania, z wyjątkiem polowań na dziki i drapieżniki przy nęciskach; myśliwy powinien ustalić u dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego lokalizację nęcisk w obwodzie łowieckim, a dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego powinien uzgodnić ich lokalizację na terenach leśnych z właściwym nadleśnictwem;
3. zwierzyny z pojazdów silnikowych i zaczepionych do nich przyczep, naczep lub innych urządzeń oraz z pojazdów konnych, a także z łodzi o napędzie silnikowym z pracującym silnikiem;
4. zwierzyny na ogrodzonych poletkach żerowych;
5. ptactwa niebędącego w locie, z wyjątkiem jarząbków, gęsi i łysek;
6. zajęcy pozostających w bezruchu;
7. celów nierozpoznanych.
2. Podczas polowania zabrania się wykorzystywania:
1. oślepionych lub okaleczonych zwierząt użytych jako wabiki;
2. urządzeń odtwarzających nagrania głosów zwierząt w celu wabienia i płoszenia zwierzyny;
3. urządzeń elektrycznych lub elektronicznych, które mogą zabijać lub ogłuszać;
4. luster i innych urządzeń oślepiających;
5. gazu i dymu do wypłaszania zwierząt.
10. § 7 ust. 1 – . Polowanie w nocy może odbywać się na:
1. dziki, piżmaki i drapieżniki - przez myśliwego wyposażonego w myśliwską broń palną z zamontowanym celowniczym urządzeniem optycznym, o którym mowa w § 4 ust. 1, oraz lornetkę i latarkę;
11. § 12 – Nie celuje się i nie strzela się do zwierzyny, jeżeli:
1. na linii strzału znajdują się myśliwi lub inne osoby albo zwierzęta gospodarskie, budynki lub pojazdy, a odległość od nich nie gwarantuje warunków bezpiecznego strzału;
2. zwierzyna znajduje się na szczytach wzniesień;
3. zwierzyna znajduje się w odległości mniejszej niż 200 metrów od pracujących maszyn rolniczych.
12. § 18 – Podczas polowania z łodzi, tylko jeden myśliwy w danym momencie może strzelać do zwierzyny, oddając strzał w kierunku innym niż osoby znajdujące się na łodzi.
13. § 21 – . Polowanie indywidualne nie może odbywać się z użyciem naganki lub udziałem podkładacza z psem, z wyjątkiem polowania na drapieżniki przy stogach i norach oraz polowania na ptactwo;
14. § 21a – Polowanie indywidualne nie może odbywać się równocześnie z polowaniem zbiorowym w tym samym obwodzie łowieckim.
15. § 22 ust. 1 – Polowanie indywidualne jest wykonywane w celu wejścia w posiadanie zwierzyny, którą określa upoważnienie do wykonywania polowania indywidualnego, zwane dalej "upoważnieniem".
16. § 25 – 1. Książka ewidencji stanowi własność dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego i nie może być bez ich zgody przemieszczana z określonego miejsca jej wyłożenia
2. Pierwsze pędzenie nie może rozpocząć się wcześniej niż o wschodzie słońca, a ostatnie pędzenie nie może zakończyć się później niż o zachodzie słońca.
17. § 26 – .1. Prowadzący polowanie jest odpowiedzialny za jego przeprowadzenie zgodnie z przepisami oraz w warunkach zapewniających bezpieczeństwo uczestnikom i otoczeniu.
2. Prowadzący polowanie powinien przeprowadzać je w sposób niepowodujący szkód w uprawach.
3. Prowadzący polowanie może zlecić uczestnikom wykonanie niektórych czynności związanych z polowaniem.
18. § 27 ust. 1 – Podczas polowania zbiorowego jego uczestnicy są obowiązani podporządkować się poleceniom prowadzącego polowanie.

 

Wniosek Prokuratora Generalnego:pdfklik

Trybunał Konstytucyjny:U3/14